Diyabet Hastalarına Uyarı: Ayak Sağlığını İhmal Etmeyin
Nilgün BEK
Prof. Dr.
Diyabet; kandaki şeker seviyesinin yükselmesine bağlı olarak sinir ve damar yapısını olumsuz etkilemekte, özellikle ayaklarda duyusal kayıplara yol açarak fark edilmeyen yaraların oluşmasına neden olabilmektedir. Diyabetik nöropatiye bağlı olarak koruyucu duyunun azalması, ayaklarda oluşan küçük yaraların geç fark edilmesine ve enfeksiyon riskinin artmasına yol açıyor. Bu durum, ileri vakalarda ciddi doku kayıpları ve ne yazık ki amputasyonla sonuçlanabilmektedir.
Unutulmamalıdır ki her 10 diyabet hastasından birinde ayak yarası gelişebilmekte ve iyileşen yaraların da önemli bir kısmı tekrar edebilmektedir.
Buna karşın diyabetik ayak sorunları büyük ölçüde önlenebilir hastalıklardır. Hastalarımızın ayaklarını düzenli olarak kontrol etmeleri, uygun ayakkabı ve tabanlık kullanmaları ve olası sorunlarda gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurmaları hayati önem taşımaktadır. Ayakkabı seçiminde ayağı koruyan, basıncı dengeleyen ve deformitelere uyum sağlayan modeller tercih edilmeli; kesinlikle çıplak ayakla yürünmemeli, ayak hijyenine azami dikkat gösterilmeli ve nasır gibi oluşumlara uzman kontrolü dışında müdahale edilmemelidir.
Günümüzde gelişen teknolojiler sayesinde ayak tabanındaki basınç dağılımını detaylıca analiz edebiliyoruz. Bu yöntemlerle riskli bölgeleri önceden tespit ederek, henüz yara oluşmadan gerekli önlemleri alabiliyoruz. Diyabetik ayak yönetiminde düzenli doktor takibi, kan şekeri kontrolü ve fiziksel aktivite de son derece kritiktir. Erken müdahale, hem yaşam kalitesini artırmakta hem de daha ciddi ve maliyetli tedavi süreçlerinin önüne geçmektedir.